Over de Nederlandse retailmarkt
De retailmarkt weerspiegelt hoe consumenten zich voelen en hoeveel ze uitgeven. Dit dashboard toont het consumentenvertrouwen, de koopbereidheid en de detailhandelsomzet per branche, op basis van de open data van het CBS.
Wat betekenen deze cijfers?
Het consumentenvertrouwen is een index die meet hoe positief of negatief consumenten zijn over de economie en hun eigen financiele situatie. Een waarde boven nul betekent dat optimisten in de meerderheid zijn, onder nul overheersen de pessimisten. De koopbereidheid meet specifiek de bereidheid om grote aankopen te doen. De detailhandelsomzet laat de werkelijke omzetontwikkeling per branche zien.
Waarom is consumentenvertrouwen belangrijk?
Consumentenvertrouwen loopt vaak vooruit op de economie: als mensen somber zijn, stellen ze grote aankopen uit, wat de bestedingen drukt. Andersom leidt vertrouwen tot meer uitgaven. Voor winkeliers en beleidsmakers is het daarom een waardevolle vroege indicator. De omzet per branche laat vervolgens zien waar dat vertrouwen zich wel of niet vertaalt in daadwerkelijke verkopen.
Hoe staat het consumentenvertrouwen er nu voor?
In mei 2026 kwam het consumentenvertrouwen uit op -46, een fors negatieve stand die laat zien dat pessimisten ruim in de meerderheid zijn. Het cijfer verslechterde de afgelopen maanden gestaag: van -21 in december 2025 naar -24 in februari, -30 in maart en -44 in april 2026. De daling wordt vooral gedreven door het oordeel over het economisch klimaat, dat met -72 diep in het rood staat — consumenten zijn somber over zowel de economie van het afgelopen jaar als de verwachtingen voor het komende jaar. De koopbereidheid, de deelindicator die het meest direct met bestedingen samenhangt, stond in mei op -28. Beide deelindicatoren liggen ruim onder hun langjarig gemiddelde, wat duidt op terughoudendheid bij grote aankopen.
Vertaalt de sombere stemming zich in lagere omzet?
Opvallend genoeg blijft de detailhandelsomzet voorlopig groeien, ondanks het lage vertrouwen. In april 2026 lag de omzet van de detailhandel (exclusief auto's) 3,5% hoger dan een jaar eerder. De groei was breed gedragen, maar verschilde sterk per branche: drogisterijen (+9,9%) en recreatieartikelen (+8,8%) groeiden het hardst, gevolgd door webwinkels (+4,8%) en consumentenelektronica (+4,3%). Aan de onderkant noteerden winkels in voedingsmiddelen (-0,2%) en de schoenen- en lederwarenbranche (-3,6%) een omzetdaling ten opzichte van een jaar eerder. Dit contrast — dalend vertrouwen maar nog altijd stijgende omzet — laat zien dat sentiment en daadwerkelijke bestedingen niet altijd gelijk oplopen. Een deel van de omzetgroei in waarde is bovendien toe te schrijven aan prijsstijgingen en niet aan een hoger verkochte volume.
Hoe gebruik je dit dashboard?
- Ondernemers en retailers peilen de stemming voordat ze investeren of inkopen.
- Analisten gebruiken consumentenvertrouwen als vroege economische indicator.
- Journalisten vinden hier herleidbare cijfers over bestedingen en branches.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt er nieuwe data?
Het CBS publiceert maandelijks het consumentenvertrouwen en de detailhandelsomzet. Het dashboard toont de recentste cijfers.
Wat betekent een negatief consumentenvertrouwen?
Een waarde onder nul betekent dat er meer pessimisten dan optimisten zijn over de economische situatie en de eigen financien.
Welke branches worden getoond?
Diverse detailhandelsbranches, zoals supermarkten, kleding, elektronica en webwinkels, met hun omzetontwikkeling.
De gegevens zijn afkomstig van CBS StatLine en worden ter informatie getoond. DataRadar.nl geeft geen advies. Controleer bij belangrijke beslissingen altijd de oorspronkelijke bron.